Güzel Konuşma Sanatı

Güzel Konuşma Sanatı

Güzel ve etkili konuşmada önemli bir konu sesin mükemmel çıkısıdır. Sesin mükemmel çıkısı ses çıkısı ile nefesin kullanımı arasında başarılı bir uyum oluşturulmasını gerektirir. Düzgün sesin dört temel özelliği vardır. Bunlar sesin işitilme düzeyi-yükseklik , sesin hız düzeyi , hoşa gitme/tını düzeyi , değişirlik/bükümlülük düzeyi nden oluşmaktadır. Bazı insanların sesleri bir metre mesafeden bile güçlükle duyulabilmektedir. Böyle bir sesle yapılan konuşmanın anlaşılabilmesi son derece güçtür ve dinleyiciler dinlerken psikolojik gerginlik içerisine girerler.

Akciğerlerden çıkan hava gırtlaktan geçerken ses tellerinde titreşimler oluşturur, bu titreşimlerle gırtlak yapısına göre değişik şekillerde çok zayıf sesler oluşur. Bu sesler diğer ses organlarıyla yoğrulur, titreşimlerle rahatlıkla işitilebilecek kadar büyür ve kimlik kazanır. Herkesin ses organlarının yapısının farklılığı ölçüsünde farklı sesleri veya ses kimlikleri vardır. Burada önce ses organlarımızın istediğimiz sesi çıkarabilecek yeteneğe ulaşmasını sağlamalıyız. 

Ses organlarının eğitimi diksiyonun altyapısını oluşturur. Ses organları eğitimsiz olduğunda diksiyon çalışmalarının her aşamasında tıkanıklıklar oluşacaktır. Diksiyon çalışmalarının kendisi de dolaylı şekilde ses organlarının gelişimine yol açar. Ana ses organlarını tek ele alalım ve geliştirilmeleri için alıştırmalar yapalım.

Dil

Dilimiz ünlüleri hariç tutarsak diğer tüm seslerin çıkarılmasında mutlaka kullandığımız çök önemli bir ses organımızdır. a,e,i,i,o,ö,u,ü den oluşan ünlülerin dilimiz sabit dururken seslendirilmeleri mümkündür. Sadece farklı ünlülerde çene ve ağız içinin aldığı pozisyonun değişimine paralel olarak değişik pozisyonlar alabilir. Ancak dil özellikle bazı seslerin çıkarılmasında en önemli fonksiyonları icra eder. 

Dil ağız içinde çok rahat hareket edebilmelidir. Dilin ön alt dişlerin köküne, ön alt dişlerin üst bölümüne, ön üst dişlerin köküne, kıvrılarak üst dudağa dokunabilmesi gerekir. Dilin ucu rahatlıkla kasılabilmeli ve kıvrılabilmelidir. Dilin ağız içinde sağ ön ve arka yönde, sağ ve sol yönde veya ucundan kıvrılarak geriye doğru hareketi rahat olabilmelidir.

Eğer dilimizin kaslarının dilimize rahat bir şekilde hâkim olmasını sağlayamazsak özellikle dilimizi kullanarak çıkardığımız seslerin bozuk çıktığını görürüz. Değişik milletlerin dillerindeki fonetik özellikler farklı dil yeteneklerini gerektirebilir. Örneğin Japonca tsu sesi, İngilizce the sesi, Arapça daki peltek z Türkçe fonetiğinde bulunmaz. Bu sesleri çıkarabilmek için de o milletlerin fonetikleri çerçevesinde dilimizi geliştirmemiz gerekir. Eğer dilimizin kullanımının genel anlamda geliştirilmesini sağlamayı başarırsak, bu yeteneğimiz yabancı dil öğrenirken telaffuz- pronounciation sorununu çok kolay aşmamızı sağlayacaktır. 

Türkçe de dil tembelliğinin en fazla olumsuz etkilediği sesler şunlardır: c, ç, d, j, l, n, r, s, ş, t, z Eğer bu seslerden herhangi birini çıkarmakta güçlük çekiyorsanız veya seste boğukluk, oluşuyorsa dil egzersizleri üzerinde yoğunlaşmanız gerekecektir.

Alıştırma: Dili Gelistirme Çalısması 

Aşağıdaki alıştırmaları dilinizi yöneten ağız içi kaslarınızı iyice yoracak kadar uzun süre ve abartılı olarak tekrar ediniz.

Dilinizi ağzınızda sakız çiğner gibi hızla çiğneyiniz.

Dilinizi ağzınızın içinde, çenelerinizin dışından, dudaklarınızın altından dairesel hareketlerle hızla dolaştırınız.

Dil ucunu ön alt dişlere dayandırarak ağız içinde köklerden ileri geri hareket ettiriniz.

Dilinizi iyice dışarı çıkarınız. İterek uzun süre dayanınız.

Dilinizi yuvarlatıp daralttığınız dudaklarınız ve çeneleriniz arasından içeri-dışarı hareket ettiriniz. Dilinizin ucunu ön alt dişlerinize dayandırınız ve dilinizi kökünden içeri dışarı hızla hareket ettiriniz.

Çene

Güzel konuşmada çenenin rolü çok önemlidir. Tüm dillerdeki tüm harfler çenenin kullanımıyla seslendirilirler. Konuşma esnasında çene hızla birbirinden farklı hareketleri ara arda gerçekleştirmek zorundadır. Çene açılır, kapanır, daralır, genişler. Alt çene ileri ve geri hareket eder. Ağzımızın üst bölgesinde bulunan dişlerin bağlı olduğu kemik yapısı sabittir. Dolaysıyla tüm bu hareketler alt çeneyi yöneten kaslar tarafından gerçekleştirilirler. Dikkat edelim: iii sesini çıkardığımızda çene geriye doğru çıkmaya zorlanır. aaa sesini çıkardığımızda hizasından aşağıya doğru açılır. Üüü sesini çıkardığımızda ileriye doğru geçmeye zorlanır. ne dediğinizde daralıp birden açılır. Sen dediğimizde önce kapanır, sonra açılır ve sonra yine kapanır. Tüm bu son derece karmaşık ama gerçekten karmaşık hareketleri inanılmaz bir hızla gerçekleştirir. Çenemizin kullanımında sorunlarla karsılaşabiliriz. Çene kasları geliştirilmemiş ve kondisyonsuz olduğunda değişik hareketleri düzenli olarak ve sorunsuz şekilde yapamayız. Bu durumda bazı çene hareketleri kaybolur ve bu kayboluş seste de kayıp oluşturur. Diğer önemli sorun çene darlığı dır. Türkiye toplumunda yaygın bir çene darlığı olduğu söylenmektedir. Dar çene açık ve yuvarlak sesleri bozuk seslendirir. Örneğin aa , ii gibi anlaşılabilir. Ooo , uuu gibi anlaşılabilir. Eğer çenemizi yeterince sağlıklı kullanamıyorsak tüm seslerin çıkarılmasında sorunlar yasayabiliriz. 

Alıstırma: Çene Çalısması 

Aşağıdaki alıştırmalarla çene açıklığını sağlama ve çenemizin her hareketi rahatlıkla yapmasını temin etme amaçlanmıştır. Tüm egzersizleri aşırı abartı ile gerçekleştirmelisiniz.

a) Elinizi alt çenenize dayayarak çak çak diye bağırın. Aşağıya itilen çenenizin yukarıya itilmesini sağlayın. Böylece çenenizi aşağıya iten kaslarınızın güçlenmesini sağlayın. 

b) İki elinizin içiyle yanak kemiklerinize masaj yapın. Avuçlarınızı alt çenenize doğru çekip çenenizi açın. 

c) Yumruk yapılmış iki ellerinizle çenenizin altından bastırın. Alt çenenizi açın, basınızı geri itin ve alt çenenizi kapatın. Tekrar çenenizi açın ve basınızı daha geriye itin. Tekrar yapın. 

d) Çenenizi hızla iyice açıp kapatın. Hızlanın. 

e) Çenenizi hızla ileri, geri hareket ettirin. 

f) Çenenizi dairesel hareketlerle hızla döndürün. 

Dudak

Dudakların kullanılmaması durumunda bazı seslerin çıkarılması kesinlikle mümkün değildir. Dudak tembelliği olan kişiler özellikle dudakların kullanımıyla seslendirilen seslerde sorun yasarlar. Türkçemde ağırlıklı olarak dudağın kullanımına dayandırılan sesler şunlardır: b, f, m, o, ö, p, u, ü, v, Bu seslerde bulanıklık veya anlaşılma güçlü oluşturan bir konuşma biçimine sahipseniz bunun mutlaka dudak tembelliğinden kaynaklandığını düşünebilirsiniz. Bununla birlikte dudaklar diğer seslerde de belli pozisyonlar alırlar. Bu yönüyle örneğin i, i, gibi sesleri çıkarırken dudağın katkısı dikkate alınmalıdır. Bu sesler dudak olmaksızın da seslendirilebilirler ama istenen kalitede seslendirilmeleri mümkün olmaz. Dudak egzersizleriyle dudak kaslarımızın istenen her hareketi dudaklarımıza rahatlıkla yaptırmasını sağlamamız gerekiyor. 

Alıstırma: Dudak Çalısması 

a) Nefesinizi ağzınızdan kuvvetle verirken poffff deyin. Hava dudaklarınızı basınçla itsin. Basıncın dudak kaslarınızı şiddetli zorlaması sağlayın.

b) Sıkı sıkı kapalı ve dişlerinize yakin -çeneniz kapalıya yakın- tuttuğunuz dudaklarınızdan üflediğiniz havanın dudaklarınızı kuvvetle üfürerek çıkmasını sağlayın.

c) Dudaklarınızı kapatıp ileri uzatın ve dairesel hareketlerle hızla döndürün. Aşağı yukarı, sağa sola hareket ettirin. 

d) Çenenizi kapatın ve hızla mi, mu, mi, mu deyin. Ardından ayni şekilde su sesleri tekrar edin: fe, ve , pe, be , u, ü , o, ö . Abartı yapmanız ve dudak kaslarınızı yoruncaya kadar çalışmayı sürdürmeniz önemlidir.

e) Bir kalemi yatay olarak dudaklarınızda tutup Benim memleketim. Bir ben vardır bende benden içeri deyin. Dudaklarınız iyice yorulduğunda dudaklarınızı gevşetin ve kapalı tutarak havayı dışarı itin. Hava püfür deyerek, dudaklarınızı titreştirerek dışarı çıksın. 

İşitilebilme-Yükseklik 

Bazı insanların sesleri bir metre mesafeden bile güçlükle duyulabilmektedir. Böyle bir sesle yapılan konuşmanın anlaşılabilmesi son derece güçtür ve dinleyiciler dinlerken psikolojik gerginlik içerisine girerler. 

Ses dinleyiciler tarafından işitilebilecek kadar yüksek olmalıdır. Normal ses kalabalık kitlenin en uzağına ulaştırılacak kadar yüksek çıkmalıdır. Ancak yüksek ses bağırmaya dönüşmemelidir. Bu anlamda eğer mikrofon kullanmıyorsanız özellikle konuşma yaptığınız topluluğun büyüklüğüne dikkat etmelisiniz. Hemen yanınızdaki bir arkadaşınıza 20 metre uzaktaki insana konuşur gibi konuşursanız sesin yüksekliğini hatalı kullanmış olursunuz. Sesin yüksekliği salonun büyüklüğüne göre ayarlanmalıdır. Ancak sesi yükseltirken bağırma tonu oluşturmamak çok önemlidir.

Dikkat edin: Kaç kişilik bir guruba konuşuyorsunuz Salonunuz ne kadar geniş Ortamda gürültü var mı Sesiniz 20 metreden rahat duyulabiliyor mu Yoksa mırıltı gibi mi çıkıyor Sesiniz yükselince bağırmaya dönüşüyor mu Uygun ses yüksekliği dinleyici kitlesini tamamen ve rahatlıkla kuşatan sestir.

Aşağıdaki alıştırmalar sesimizi kontrollü olarak yükseltebilmek için hazırlanmıştır. Ses yüksekliğimizi kontrol edebildiğimiz takdirde dinleyicilerimizi de kontrol edebileceğiz: 

Alıstırma: İşitilebilirlik 

a) Yüksekten ses fırlatınız: Tek nefeste 20 metre ilerideki insanlara duyurabilecek şekilde : pa, pe,pi, po; ba, be, bi, bo; da, de, di, do deyiniz. Tekrar edin. 

b) Elinizle duvara dokunun soluk alarak 10 a kadar sayın. Sonra duvarı kuvvetle itin, güçlü tonla tekrar sayın. Her iki durumda ses şiddeti ayni kalsın. 

c) Aşağıdaki cümleleri bir solukta ses yoğunluğunu yitirmeden okuyun. Sesinizin gürlük derecesinin cümle boyunca aynı olmasını sağlayın. 

Ben gitmek istemiyorum.

Makine mühendisi daha yavaş sürmenizi istedi.

Kalp, günde 100.800 defa çarpmakta ve bu devre zarfında da 130 tonluk bir ağırlığın 30 cm. yüksekliğe kaldırılmasına denk düşen bir güç sağlamaktadır.

d)Aşağıdaki ifadelerin ilk bölümlerini yakınınızdaki kişiyle konuşur gibi, ikinci bölümlerini 100 kişiye konuşur gibi kuvvetli bir sesle okuyun.

Okumak zor değil, yeter ki tadına varalım.

Çalışmak ne güzel huy, devamlı çalışarak sıkıntılarımı yok ediyorum.

Delik kovanın suyu damla, müsrif insanin zamanı saniye tükenir.

e) Metni,

1. çok yavaş bir sesle

2. küçük bir odada olağan bir sesle;

3. büyük bir salonda, daha kalabalık bir dinleyici karsısında okuyun

Tembelliğin ne olduğunu ve insanların basına nasıl çoraplar ördüğünü düşündünüz mü Bu soru çok mu çocukça Hemen herkes tembelliğin kötü olduğunu bilir. Kimse tembel olmayı kabullenmek istemez. Ama acaba kaç kişi gerçekten tembel olup olmadığını araştırmıştır Tembellik ya zihinsel, ya bedensel ya da her ikisi birden yaşanır. İnsanların büyük bir kısmi zihinlerini, önemli bir kısmi bedenlerini çalıştırmazlar. Yine insanların çok önemli bir kısmi hem bedenlerini hem de zihinlerini çalıştırmazlar.

f) Ellerinizle alın ve sakağınızı tutun. Mmmmmm deyin. Sesi yükseltin. Titreşimleri burnunuzda, alnınızda, ensenizde, göğsünüzde ve basınızın tepesinde hissedin.

Ses Perdesi-Bükümlülük

Sesin bükümlü çıkısı ses perdesinde değişiklik yapmakla mümkündür. Do-re-mi-fa-sol-la-si-do notalarını düşünün. Her bir notayı farklı bir perdeden çıkarıyorsunuz. Gırtlağınızı küçültüp yukarıya yaklaştırdıkça sesiniz incelir: Tersini yaptıkça sesiniz kalınlaşır. Pes ve tiz sesler arasında sesinizle müzik üretirsiniz.

Ses çıkısı monoton olmamalıdır. Ses yüksek alçak tonda, hızlı-yavaş arasında, duraklamalı-duraklamasız, vurgulu-vurgusuz arasında değişerek çıkmalıdır. Sesin değişirliğini-bükümlülüğünü sesin müzikselliği olarak da tanımlayabiliriz. Herkesin kendine özgü bir konuşma müziği vardır. 

Sese kolayca bükümlülük verebilmek için ses perdesinde değişim oluşturma yeteneğimizi geliştirmemiz gerekir. Üç temel ses perdesi üzerinde duralım: Pes, orta ve tiz sesler. Pes kalın, tiz ise ince sestir. Her üç perdede kendi içinde notalanabilir. Ses perdesi bir tür notadır. Notaların kelimelere uyarlanmasına da bükümlülük veya boğumlama diyebiliriz. Eğer konuşmacı sesinde boğum yapamıyorsa bilgisayar makinesinin tek düze çıkardığı sese benzer ses çıkaracaktır. Sesi bireyselleştiren ve herkesi ayrı bir konuşmacı yapan asıl sır sesin kişiye göre farklı boğumlanmasıdır. 

Alıstırma: Ses Perdesı 

Aşağıdaki alıştırmalarda ses perdesini kolaylıkla değiştirme çalışmaları yapılacak ve geliştirilen yetenek konuşma metinlerine uyarlanacaktır. 

a)Pes(kalın sesinizle) do, re, mi, fa, sol, la, si, do-- do, si, la, sol, fa, mi, re, do kolaylaştırıncaya kadar tekrar ediniz. Ayni çalışmayı orta ve ince sesinizle tekrar ediniz. 

b)Sırasıyla kalın, orta ve ince sesinizle pes peşe do, re, mi deyin. Ayni çalışmayı nota yerine selen ile yapın: e e, e , a, a, a , i, i, i

c)Yakılan bir mumu dudakların çok yakınında tutun. (u) sesini şiddeti artırarak uzatın. Boğazınızdan çıkan ses ile rasgele notalama yapın. Mum ışığında titreme çok az olacaktır. 

d) Kendi olağan sesinizle "a" ya da "ah" deyiniz. Sonra seslenmeyi, azar azar değiştirerek çıkabileceğiniz en tiz, inebileceğiniz en pes-kalın perdeye kadar sürdürün. Kendinize en uygun, en güçlü tini düzeyini bulmaya çalısın. 

e) Aşağıdaki dörtlüğü, önce tekdüze sonra da, sesi, anlama göre dalgalandırarak okuyun.

Burası Muştur, Yolu Yokuştur

Giden gelmiyor, Acep Ne istir. 

f) Aşağıdaki cümleleri, ok işaretiyle gösterildiği gibi, sesin perdesini yükselterek ya da alçaltarak okuyun. Bu arada ses iniş çıkısındaki değişikliklerin söz içeriğiyle uygunluğuna dikkat edin.

Gelin buraya. Kaç para

O mu saçma. Çarpın ellerinizi.

Kaldırabilirsiniz  fakat dikkatle. Heyecanını sevdim ama çok yoruldum.

Sanıyorum delili budur. Eminim başarabilirim. 

d)Cümlelerin gerektirdiği duyguları kullanarak okuyun.

Yoruldum, umutsuzluğa kapıldım ve çok üzüldüm.

Seni vicdansız seni! Bunun hesabini vereceksin.

Aman dikkat! Çıngıraklı yılan var!

Bak hele! Seni burada göreceğimi hiç ummuyordum.

Kaybedersem dayanamam gibi geliyor bana. 

Hoşa Gitme/Tını 

En güzel ses hiç bir zorlama görmeden çıkan sestir. Ses organları gerildikçe sesin güzelliği bozulur. Katı, kulak tırmalayan, hırıltılı, madensel, tiz, burunsal, hışırtılı, buğulu, çok yumuşak, gevrek, biçimden yoksun sesler, hoşa gitmeyen seslerdir. Gerilmiş bir gırtlak ve ağız, gerilmiş kaslar sesi daha delici, daha yırtıcı bir hale getirir ve hoşa gidicilik özelliklerini yitirir. 

Güzel bir tını geliştirmek için tüm ses organlarımızı gevşeteceğiz. Gevşeme ile birlikte seslendirme çalışmaları yapacağız. Gevşeme düzeyimiz arttıkça sesimizin tınısı sakin, düzgün ve temiz hale gelecektir. 

a) Üst-alt dudak kaslarınızı gevşetin. Çenenizi iyice aşağıya bırakın. Alın ve şakaklarınızı, yanak ve göz kaslarınızı gevşetin. Dilinizi gevsek bırakın. Hafifçe soluyun. Aldığınız hava üfler gibi ağzınızda damağınıza çarpsın, ağzınızdan ve burnunuzdan birlikte çıksın. 10 defa bu şekilde soluyun. 

b)Ağzınız kapalı, gırtlağınızı hiç sıkmadan burnunuzdan çıkan hava ile Mmmm deyin. Bunu yaparken sesin titreşimini göğsünüzde, başınızda alnınızda, burun kemiklerinizde ve burun deliklerinizde, kulaklarınızda, ensenizde ve basınızın tepesinde hissedin. Tüm bu bölgelerinizi ayrı ayrı gevşeterek sesinizin titreşimlerinin artmasını sağlayın.

c) Alt çene kaslarınızı iyice gevşetip ağzınızı alabildiği kadar açarak çenenizi gevsek bir halde sarkıtın. Önce yavaş, sonra hızını artıra artıra birkaç kez "bob" deyin. Gevşeyin ve soluğunuzun, dudaklarınızı itebildiği kadar dışarıya itmesini sağlayın. Yanak kaslarınızı gevşetin, yanaklarınızı şişirin yavaştan başlatıp hızınızı gitgide artırarak "bob" deyin.

d)"ha, ho, hu" hecelerini, aşağıdaki doğrultularda, beser kez yineleyin: Gırtlakta yüksek ses ile Gevşemiş gırtlak sesi ile Sesi ağız boşluğunda çıkan havanın ağız boşluğuna çarpması suretiyle çıkararak. 

e)"Ah" hecesini, fısıltı ile başlayıp gitgide tonlayarak yüksek bir ses elde edinceye dek yineleyin; daha sonra, yüksek sesten fısıltıya inin.

f) Para sayıyormuşçasına; arizalı bir telefonda, karsınızdakine telefon numarasını bildiriyormuşçasına, yıkılan boksörün basında sayıyormuşçasına ona kadar sayın. 

g) "Ben sevinç ve heyecan doluyum!" cümlesini;

Gırtlağı zorlayarak fısıldayın, Burun sesi ile fısıldayın, Gevşemiş kaslarla, rahat söyleyin.

Söyleme Hızı

Dinleyicilerin algılama hızında -dakikada 90 130 kelime arası-söylenmeli konuşma anındaki duygulara, kişiliğe, yere ve dinleyicinin niteliğine göre değişimler göstermelidir. Heyecan, korku, telaş, öfke gibi durumlarda konuşma hızı artar; sevgi, üzüntü, saygı gibi durumlarda hız azalır. Düşünce ve heyecanda sükûnet varsa orta hızın tercih edilmesi gerekir.

Alıstırma: Söyleme Hızı

a) Aşağıdaki paragrafı, önce yavaş, küçük bir topluluğun işitebileceği tonda fakat elinizden geldiğince hızlı; sonra da, büyük bir topluluğa hitap ediyormuşçasına ve yavaş söyleyin.

Acaba kendilerini çocuklarına duydukları şefkatte kaybeden annelerin tattıkları mutluluk hissedişinden daha yükseklere tırmanabilenler var mıdır Beşeri ilişkiler çerçevesinde yoktur şüphesiz. Ancak insan, şefkati sadece anne-çocuk ilişkisiyle sınırlayarak hayati boyunca muhtaç olduğu yüksek huzurdan mahrum olmamalıdır. Çünkü 80 yasında ihtiyarlardan 8 günlük bebeklere kadar bütün insanlar şefkat edilmeye muhtaçtırlar ve Rablerinin engin şefkati altında karşılıksız korunurlar.

b) Aşağıdaki cümleleri, önce, tekdüze bir tonla, sonra, cümlelerin duygu yönlerini dikkate alarak yanlarında belirtilen hızlarda söyleyin:

Ne güzel bir gece, değil mi (yavaş)

Ben bu adamı nerede gördüğümü bir hatırlayabilsem. (hızlı)

Böyle bir hileye bas vuracak kadar alçalacağın hiç aklıma gelmezdi. (hızlı)

Bir daha yüzünü görmek istemiyorum senin. Defol karsımdan. (hızlı)

Bu derece iyi bir insani ömrümde görmedim. (yavaş)

Dikkat et! Arabaya çarpacaksın! (hızlı)

İçeri girebilir miyim (yavaş)

Alıştırma: Soluk Tutma

a) Derin nefes alın. Nefesinizi bekletin. Beklerken gırtlağınızın gevşek ve boş olmasına dikkat edin. Öylece dayanabildiğiniz kadar bekleyin.

b) Derin nefes alın ve gırtlağınızı açık tutun. Kısa ve kesik soluma yapın. Akciğerleriniz dolu iken sık sık çok az miktarda nefes alıp veriyorsunuz. Bunu yaparken karın bölgenizdeki hareketlenmeyi fark edin.

c)Derin nefes alın, parmağınızı dudaklarınıza çok yakın tutun ve hafifçe üfler gibi yapın. Çıkan havanın oluşturduğu hafif ısıyı hissedin. Havanın mümkün olduğu kadar yavaş çıkmasına ve bu arada gırtlağınızın iyice gevşek olmasına dikkat edin. Aynı çalışmayı mum ateşi önünde yapın. Dudaklarınıza yakın tuttuğunuz mum ateşine hafifçe üflüyorsunuz ve mumu söndürmüyorsunuz.

d) Derin nefes alın ve papapa sesini düşük sesle mümkün olduğu kadar az hava harcayarak mümkün olduğu kadar uzun süre tekrar edin. Her denemenizde geçen süreyi arttırmaya çalışın. Şimdi sesinizi yükseltin ve aynı çalışmayı yüksek sesle yapın.

e) Yukarıdaki çalışmayı kalın, orta ve ince sesinizle ayrı ayrı yapın.

Soluğu İktisatlı Kullanma

Konuşmaya başladığımızda hava bir çırpıda boşalıp bitmemelidir. Aynı havayı kullanarak daha fazla ses çıkarma egzersizi yapmamız gerekiyor. Üzerinde en fazla duracağımız çalışma nefesi iktisatlı kullanma çalışmasıdır.

Boğumlanma

Ünlü ve ünsüz sesleri tam bir belirginlikte seslendirebilenler sağlam boğumlanma yaparlar. Boğumlanma yeteneğimizin gelişmesi için ses organlarımızın zorlandığı tekerlemeleri bol seslendirmemiz, sorunumuzu çözmemize yeterli olacaktır. Aşağıda önce ünlüler ve ardından ünsüzlerin esas alındığı tekerleme örnekleri verilmiştir. Bu tekerlemeleri hatasız ve çok rahat okuyabilecek şekilde tekrar etmelisiniz. Boğumlanma yeteneğinin gelişimi için her türlü metnin bol okunmasını tavsiye ediyoruz. 

Alıştırma: Boğumlanma

Ünlüler: 

(A) Abana dan Adana ya abarta abarta apar topar ahlatla ağdalı avuntucu ahmak Ahmet in avandanlıklarını aparanlardan Acar Abdullah ile akıllı Abdi akşam akşam bize geldi. 

Al bu takatukaları, takatukacıya takatukalatmaya götür. Takatukacı takatukaları takatukalamam derse takatukacıdan takatukaları takatukalatmadan al getir.

(i) Igdır ın ığıl ığıl  akan ılıman ırmağının kıyıları ıklım tıklım ılgın kaplıdır.

(o) Okmeydanı ndan Oğuzeli ne otostop yap; Oltu da volta at, olta al; Orhangazi de Orhanelili Orhan a otostopluk öğret; sonra da Osmancıklı Osman a otoydu, totoydu, fotoydu, dök! 

(u) Uluborlulu utangaç Ulviye ile Urlalı uğursuz Ulvi uğraşa uğraşa Urfa daki urgancılara uzun uzun, ulam ulam urgan sattılar. 

(i) Ibibiklerin ibiklerini iyice iyileştirmek için İstinyeli istifçi İbiş in istif istiridyeleri mi, yoksa, İskilipli İspinoz işportacı İshak ın işliğindeki ibrişimleri mi daha iyi, bilemiyorum. 

(e) Eğer Eleşkirtli eleştirmen Eşref ile Edremitli Bedriyi Ege nin en iyi eğercisi biliyorlarsa, ben de Ermenekli Erdem Ergenen en iyi elektrikcisi derim. 

(ö) Özbezönün özbeöz Ödemişli öngörülü öğretmeni Özgüraslan ile Özgüluslan özellikle özerk ön öğretimde öylesine özverili, övünç verici ve övgüye değer kişiler ki, hani tüm öğretim örgütleri içinde en özgün örnek onlardır diyebilirim. 

(ü) Ürdünlü ûnlü üfürûkçü Üryani, Ünye, Üsküdar, Ürgüp üzerinden ûlküdaşlarına üstüpü, üstübeç, üvez, üzûm, üzengitası ve üzünç götürürken, Üveyikten ürûyerek, ûvendirelerini sürüyerek yürüyen ûç kağıtçı ütücülerin ürkûntü ûreten ünü batasıca ünlemleriyle ürküverdi.

Adınız :
Mailiniz :
Yorumunuz :
Doğrulama Kodu :